Juridische informatie

1. Identiteitscontrole

 

Enkel politieagenten, zowel in uniform als in burger, mogen uw identiteitskaart vragen in de openbare ruimte (bewakers mogen dat niet). Ze mogen geweld gebruiken om een identiteitsdocument dat u weigert af te geven te bekomen.

Als u geen identiteitsbewijs bij hebt, mogen de politieagenten u niet dwingen u te legitimeren.. In dat geval, loopt u het risico op een boete van 156 tot 3000 € en/of op een administratieve aanhouding om uw identiteit na te gaan. Als u de identiteit van iemand anders gebruikt of als u valse documenten in bezit heef/voorlegt, pleegt u een strafbaar feit.

 

2. Arrestatie 

 

Met de acties van burgerlijke ongehoorzaamheid in het kader van de TTIP Game Over, loopt u de kans op een administratieve of gerechtelijke aanhouding:

  • Administratieve aanhouding

Als u de openbare rust verstoort, kunt u administratief aangehouden worden voor een maximaal duur van 12 uren. 

 

  • Gerechtelijke aanhouding

Hetzij in geval van heterdaad of hetzij op basis van een beslissen van de Procureur des Konings of van de onderzoeksrechter, kunt gerechtelijke aangehouden worden voor een maximale duur van 24 uren. Na het verstrijken van dit termijn, kan enkel de onderzoeksrechter deze vrijheidsberoving verlengen.  De termijn gaat in vanaf het moment dat u niet meer over uw vrijheid beschikt (belangrijk dus om te onthouden op welk uur u gearresteerd wordt).

Het is mogelijk dat de politieagent u vordertom uw persoonlijke bezittingen te overhandigen. U kan oppervlakkig gefouilleerd worden (veiligheidsfouillering) of meer grondig, voor uw opsluiting in cel (lichamelijk fouillering). 

Of als u ervan verdacht wordt in bezit te zijn van bewijsmateriaal in verband met een precieze inbreuk (gerechtelijke fouillering). Het lichaamsonderzoek mag slechts door een medische deskundige uitgevoerd worden op bevel van een Procureur des Konings of een Onderzoeksrechter of als u uw toestemming voor geeft, anders is het een machtsmisbruik.

 

Enkele tips

 

  • Weest zeker dat u geen voorwerpen bij u draagt dat belastend zouden kunnen zijn (drugs, voorwerp die als wapens kunnen beschouwd worden, zoals onder meer een mes, een cutter, schaar,…).
  • Neemt geen adresboek of GSM met de namen of de nummers van uw vrienden met u mee (zelfs als de politie normaalgezien geen gebruik mag er van doen zonder de toestemming van een rechter)
  • Het is mogelijk dat u niet gefouilleerd wordt en dat uw persoonlijke bezittingen mag bijhouden.
  • Neemt dan ook iets te drinken, te eten, te lezen,…
  • Neem de medicijnen die u nodig hebt mee
  • Probeert u constructief bezig te houden. Een aanhouding is frustrerend aangezien u geen controle hebt over de situatie: weest u hiervan tevoren bewust. 
  • Gedurende uw aanhouding, blijft kalm, ga niet nodeloos op zoek naar conflict, maar sta erop dat uw rechten worden gerespecteerd

 

Uw rechten 

 

Recht op informatie van de juridische en feitelijke redenen van uw aanhouding; van de maximale duur ervan (12/24u); van wat er zal gebeuren; uw rechten m.b.t. de aanhouding; van de mogelijkheid om geweld te gebruiken als u weerstand biedt.

Recht op bijstand van een advocaat (enkel in geval van gerechtelijke aanhouding)

U hebt recht, in een termijn van twee uren vanaf de contactneming met de advocaat, tot een vertrouwelijk onderhoud van 30 minuten maximum voor het verhoor, evenals tot bijstand tijdens al uw verhoren om te controleren dat uw rechten gerespecteerd worden. Als er geen advocaat beschikbaar is gedurende 2 uren, moeten de politieagent u de gelegenheid geven om vertrouwelijk te bellen naar een advocaat (plaatselijke zitdagen)

Recht om een vertrouwenspersoon in te lichten

Recht op medische bijstand

Recht op een tolk

Recht op water en voedsel

Recht op gebruik van sanitaire voorzieningen

Recht om te zwijgen

Gedurende een ondervraging, hebt u het recht om te zeggen : « ik heb niets te verklaren », « geen commentaar » of « ik maak gebruik van mijn recht om te zwijgen ». U kan ook gewoon zwijgen. De politie kent deze houding en ook al lijken ze verbaasd, weten ze dat u dat recht hebt. Als u voldoende vastberaden bent, zal de ondervraging snel gedaan zijn. Het is mogelijk dat u opnieuw enkele uren in een cel wordt geplaatst en dat ze daarna  een nieuwe poging doen. Houdt dezelfde houding. Laat je niet misleiden door een reeks onschuldige vragen. In principe mogen politiemannen niet liegen om informatie te verkrijgen. Wel zouden ze kunnen zeggen dat niets zeggen uw situatie zal verergeren of uw aanhouding verlengen. Het is aangeraden om geen verklaringen af te leggen, omdat alles wat u zegt weerhouden kan worden tegen u. In elk geval moet u beleefd blijven en uw recht om te zwijgen verdedigen, ook al wordt u uitgelokt, anders riskeert u om beschuldigd te worden van belediging van politieagent.

Rechten mbt het PV van gehoor

U heeft het recht om het PV te lezen. U bent niet verplicht om te tekenen, een weigering kan geen sanctie voortbrengen. Opgelet : de tekening van foutieve verklaringen kan negatieve gevolgen hebben. Het is uiterst belangrijk om geen document te tekenen (PV, register…) als u niet zeker bent dat de informatie erin correct is.

 

3. Mogelijke sancties 

Eenzelfde overtreding, kan niet het voorwerp maken van een GAS én van strafrechtelijke vervolgingen. In de praktijk worden meestal GAS gebruikt.

 

Gemeentelijke Administratieve Sancties (GAS)

 

  • In vele gevallen kunnen de gemeenten Gemeentelijke Administratieve Sancties (GAS) opleggen: aanplakking, stickers, tags, graffiti; verdeling van flyers; luide muziek, parades, enz. zonder voorafgaande toestemming; gezichtsdekking, verkeerhinder, beklimmen van voorwerpen of gebouwen; blokkeren van de toegang tot openbare of private gebouwen…
  • Een GAS bedraagt maximum 350€.
  • Als u niet akkoord gaat, kunt u uw verdediging opsturen in de 15 dagen na ontvangst van de GAS. Wordt de sanctie niet ingetrokken, dan kunt u in beroep gaan bij de politierechtbank.

 

Strafrechtelijke vervolgingen

 

  • U kunt vervolgt worden voor: materiële degradatie en graffiti; verdeling van flyers en aanplakking; pesterij; gezichtsdekking; (nachtelijk) lawaai; verkeershinder; binnentreden van domicilie/private eigendom; verspreiding van stoffen die de indruk geven dat ze gevaarlijk zijn.
  • U kunt eveneens beschuldig worden van rebellie als u weerstand biedt tegen de openbare macht met (licht) geweld of bedreigingen. Het simpel weigeren van een bevel na te leven is geen rebellie; het is passief weerstand; vluchten zonder geweld noch bedreigingen om zich aan een aanhouding te onttrekken (vluchtmisdrijf bestaat niet in België). Als u zich in groep bevindt of gewapend bent zijn dit verzwarende omstandigheden voor rebellie(ook al is het enkel met een plakkaat of een a priori onschuldig voorwerp). 
  • U kunt beschuldigd worden van belediging van een ambtenaar in functie (omwille van uw gedrag, uw woorden, feiten of bedreigingen tegenover een ambtenaar) of van geweld tegen een politieambtenaar.
  • Als een politieman flagrant en ernstig onwettig misbruikend handelt (bv een betoger op de grond slaan), kunt u wettig weerstand bieden als het proportioneel is aan het misbruik. Alvorens dit te doen is het belangrijk om te verifiëren of u in staat zal zijn om het misbruik door de politie te bewijzen.
  • Wettige verdediging bestaat, maar de wettelijke voorwaarden zijn heel streng. Verzamel bewijzen en getuigenissen. U kan reageren op een aanval door een aanval, op een proportionele wijze, als er actueel of imminent geweld is, gepaard met een ernstige bedreigingen, onrechtvaardig en gericht tegen personen.